Enikonu Her Konu

Yasama, Yürütme ve Yargıda Çoğulculuk ve Çoğunlukçuluk Uygulamaları

Demokrasi, Abraham Lincoln’ün tabiri ile “halkın, halk tarafından halk için yönetilmesi”dir[1] ve bu yönetimin de, “iktidar”ı tecezzi şekli esas alınan  Montesquieu’den beri -asla diktatoryaya dönüşmesin diye- yasama, yürütme ve yargı şeklinde üçe ayrılması bir genel kabul halini almıştır.

Demokrasiyi oluşturan bu erklerde meşruiyetin kaynağı halkın temsili önemlidir ki buna demokratik meşruiyet denir; erkin demokratik meşruiyetini, oluşumunun ne kadarının halk tarafından ve doğrudan yapıldığı belirler. Demokratik meşruiyet için demokrasinin erklerinden her birine, halkın, mümkün olduğu kadar doğrudan seçimlerle temsilci/üye belirlemesi gerekir. Demokratik meşruiyet adına temsil mekanizması kurulurken hangi erkte nasıl bir sistem uygulanacağı problemi ortaya çıkar. Demokratik meşruiyet adına temsilde, temelde iki demokratik model vardır: (1) Adına çoğulculuk (pluralizm) dediğimiz, herhangi bir konu veya oluşumda çeşitliliğin ve buna bağlı olarak birçok görüşün/unsurun tesir ve temsilini esas alan temsil mekanizması ve (2) adına çoğunlukçuluk (majoriteryanizm) dediğimiz, sadece çoğunluktaki görüşün oluşumda var olması diğerlerin temsil edilmemesini esas alan temsil mekanizmasıdır. Günümüzde temsil mekanizmalarında tercih edilen yönteme göre demokrasiler “çoğunlukçu demokrasi” veya “çoğulcu demokrasi” şeklinde adlandırılmaktadır. Halbuki gerçek bir demokraside çoğunlukçuluk veya çoğulculuk, bir bütün olarak demokrasinin/demokratik yapının değil, demokratik erklerin vasıfları ve sıfatları olabilir. Çoğulculuk ve çoğunlukçuluk prensiplerinden her biri, demokrasinin üç erkinin demokratik meşruiyet doğrultusunda oluşumunda, yani halkın demokratik erklerde temsilinde ayrı ayrı uygulanması gereken temsil mekanizmalarıdır. İşte tam bu noktada soru hangi erkte hangi temsil mekanizmasının uygulanacağı/uygulanması gerekliliğidir. Bu soruya demokrasinin doğası ile uyumlu ve sağlıklı bir cevabı tespit edebilmek ve ortaya koyabilmek için, her bir erkin demokratik düzen içindeki var oluş amacını, tarifini bilmek gerekmektedir.

Gerekçelerini hemen peşinden açıklamak şartı ile, sonda söyleyeceğim hükmü başta söylemek isterim: Demokrasinin üç erkinden yasama ve yargı erklerinin oluşumunda çoğulculuk; yürütme erkinin oluşumunda ise çoğunlukçuluk prensipleri birer temsil mekanizması olarak uygulanmalıdır.

Gerekçelerine gelince…

Yasama, “Genel, soyut, objektif ve sürekli nitelikte kurallar koyma” [2] anlamında yasa yapma, yasa koyma, yasa değiştirme, yasa kaldırma ve denetleme yapma görevi bulunan demokratik erktir. Bunun için de beraber bir arada yaşama iradesi göstererek bir arada yaşayan ve kavramının doğası gereği heterojen insan topluluğundan oluşan toplumun tümü üzerinde geçerli olacak yasaların, toplumun en geniş ve  alabildiğine çeşitli heterojen bileşenlerinin katılımı ve temsili ile hazırlanması gerekir. Bu çeşitliliğin yasama erkinin doğası gereği oluşumuna yansıması gereği, aynı zamanda bir temsil mekanizması olarak çoğulculuğu elzem ve kaçınılmaz kılar. Çünkü erkin oluşumunda gerekli ve şart olan  çeşitlilik ancak çoğulcu bir temsil mekanizmasının uygulanması ile mümkündür. Çoğulculuk yerine çoğunlukçu bir temsil mekanizmasını yasama organının oluşumunda uyguladığımızda ise, yasama erkinin var oluş amacı ve işlevlerinin aksine, çeşitliliğin sağlanamadığı ve dolayısı ile amacın ve demokratik meşruiyetin sakatlandığı bir yasama erki ortaya çıkar. Toplumun heterojen bileşenleri yasama erkinde gereği gibi temsil edilemedikleri için kendilerini dolaylı ya da doğrudan ilgilendiren yasama faaliyetlerine, temsil ve müzakere süreçlerine katılamayacaklardır. Böylesi bir yasama erkinin, erkin demokratik amacına ters düştüğü gerçeği bir tarafa, gereken temsil mekanizması ile oluşmadığı için demokratik meşruiyetine de halel gelmiş olacağı açıktır.

Yargı, yasama organı tarafından yapılan yasalara göre, tarafsız ve bağımsız mahkemelerce “bir olay veya olgunun doğuşuna etken olan sebeplerin de göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi sonucu verilen karar”ı[3] ortaya koyma ve yasama ve yürütme erklerinin hukuki denetimini yapma yetkisi olan erktir. Bu yönüyle bazen insanlar hakkında geri dönüşü ve telafisi olmayan hayati kararlar verme yetkisi de olan bir erktir. Tek sesli, tek görüşlü olması durumunda verilen kararın sıhhati tartışmalıdır. Bunun içindir ki pek çok hukuk sisteminde idam cezaları en az üç kişilik bir mahkeme heyetinin oybirliği ile verilir. Hukuki kararı alan hakimler heyetinin -heyet içinde sayısal ağırlığı teşkil etmesine müsaade edilmeksizin- farklı kaynaklardan ve dünya görüşlerinden gelen üyelerden oluşması, verilen kararın isabet yüzdesini ve sıhhatini arttırır.

Birbirine benzemez hakimlerin verdiği kararın sıhhati, çoğunlukçuluk yöntemi ile seçilmiş, birbirine benzeyen, üstelik bayağı benzeyen hakimler heyetinin verdiği kararın sıhhatinden çok daha fazladır. Mantık basit: sayısal ağırlığı ve üstünlüğü kimsenin veya hiçbir fikri grubun tek başına sağlayamadığı çok sesli bir yapıda, salt çoğunluk şartına uyularak verilmiş bir karar mı daha sağlıklı olur, yoksa bütün üyelerin veya üyelerin çoğunun birbirine benzediği, sayısal ağırlık veya üstünlüğü bir zümrenin tek başına sağladığı tek sesli bir yapıda verilmiş bir karar mı?

Hiç şüphesiz, sayısal ağırlığı ve üstünlüğü kimsenin veya hiçbir fikri grubun tek başına sağlayamadığı çok sesli bir yapıda, salt çoğunluk şartına uyularak verilecek bir kararda hakimler heyetinin karar öncesi hukuki müzakereler sürecinde birbirlerini ikna etmek için kullanacakları argüman ve jargon salt -evrensel anlamda- hukuki olacaktır. Bu da kararın sıhhatini arttıran bir etkendir. Buna mukabil bütün üyelerin veya üyelerin çoğunun birbirine benzediği, bir grubun ya da zümrenin tek başına salt çoğunluğu sağlayabilecek sayısal ağırlık veya üstünlüğe sahip olduğu tek sesli bir hakimler heyetinin karar öncesi hukuki müzakere süreçlerinde argüman ve jargonların salt hukuki olması beklenemez; daha ziyade ideoloji, nepotizm, siyaset vb. hukuk dışı nosyonların etkili olması beklenebilir. Bütün bu sebeplerle yargı erkinin oluşumunda uygulanması gereken temsil mekanizması çoğunlukçuluk değil, çoğulculuktur.

Yürütme erki, yasama erkinin belirlediği yasalar çerçevesinde ve yargı erkinin hukuki denetimi altında, demokratik sistem içinde başta hükümet olmak üzere, “merkezî yönetim ve yerinden yönetim kuruluşlarının hepsi”[4] ile oluşan ve uygulama yapan, icra ile yetkili erktir. İcra ve uygulama ise en ideal anlamı ile tekil irade ile yapılabilecek işlerdir. İradenin bölündüğü ve çeşitlendiği durumlarda, yani idarenin çoğul bir kimlik kazandığı durumlarda icra ve uygulama işlerini yerine getirmek güçleşecektir; zira iradenin çoğul bir yapıya bürünüp çeşitlenmesi, bir komplikasyon olarak yürütme erkinde, yani idarede şizofreniye (idari şizofreni), ya da en hafif tabirle idareyi oluşturan farklı iradeler arası bir idari iç çatışmaya yol açması kuvvetle muhtemeldir.  Bu da yürütme erkinin oluşumunda temsil mekanizmalarından çoğunlukçuluğun uygulanması gerekliliğini ortaya koyar. Yürütme erkinde icra ve idare için daha işler ve ideal olan tekil irade ancak yürütme erkinin oluşumunda çoğunlukçu bir temsil mekanizmasının uygulanması ile sağlanabilir. Yürütme erkinin oluşumunda çoğulcu temsil mekanizması uygulamaya kalkarsanız, çok başlılıktan ötürü -ideal anlamda- “idare” edemez, bir karar alıp uygulayamazsınız.


[1] “[…] government of the people, by the people, for the people […]” Amerika Birleşik Devletleri’nin 16. Başkanı Abrahamn Lincoln’ün 19 Kasım 1863 tarihli  “Gettysburg Address” (Gettysburg Hitabesi) isimli konuşmasından. (http://en.wikipedia.org/wiki/Gettysburg_Address)

[2] Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük, “Yasama” maddesinin ikinci anlamı. (http://www.tdk.gov.tr/TR/Genel/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF4376734BED947CDE&Kelime=yasama)

[3] Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük, “Yargı” maddesinin ikinci anlamı.(http://www.tdk.gov.tr/TR/Genel/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF4376734BED947CDE&Kelime=yarg%c4%b1)

[4] Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük, “Yürütme” maddesinin üçüncü anlamı.(http://www.tdk.gov.tr/TR/Genel/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF4376734BED947CDE&Kelime=y%c3%bcr%c3%bctme)

Enikonu Her Konu için 0 cevap

  1. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You mentioned this fantastically!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    pfizer viagra fda approval 2009
    viagra for women
    viagra for twenty six year old
    viagra without a doctor prescription

  2. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks, Helpful stuff!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    alternative herbal viagra
    viagra generic
    man viagra
    generic viagra online

  3. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put. Thanks a lot.
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    viagra pussy
    viagra without a doctors prescription
    viagra 25 mg order
    generic viagra online

  4. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Regards. Numerous info!

    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    what enzyme is inhibited by viagra
    viagra without a doctor prescription
    home grown viagra
    generic viagra online

  5. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Truly loads of awesome info!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    viagra delivery two days
    viagra generic
    viagra market share canada
    viagra generic

  6. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Wow loads of helpful tips!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    new zealand pharmacies viagra
    generic viagra 100mg
    pictures viagra
    viagra online

  7. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thank you. Fantastic stuff!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra racing
    generic viagra 100mg
    leitra vs viagra
    buy viagra

  8. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Appreciate it, A good amount of content.

    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    viagra reexamination status
    viagra without a doctors prescription
    naturopathic viagra
    cheap viagra

  9. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Amazing a lot of great information!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    viagra photo woman
    viagra generic
    viagra sex tubes
    generic viagra 100mg

  10. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    With thanks! Helpful information!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    women taking mens viagra effects
    generic viagra online
    viagra boosts post cuddle chemical
    viagra for women

  11. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Kudos. An abundance of stuff.

    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    before after viagra
    buy generic viagra
    viagra and lisinopril
    generic viagra online

  12. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Superb content, Kudos!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    mark martin 1 18 viagra
    viagra without a doctor prescription
    viagra doses and effects
    generic viagra online

  13. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Truly a lot of great information!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    viagra indigestion
    generic viagra 100mg
    viagra to order
    viagra generic

  14. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Excellent facts. Appreciate it.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra commercial
    generic viagra 100mg
    viagra ordering on line
    generic viagra 100mg

  15. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Many thanks, I value this.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    does viagra prolong sex
    viagra without a doctors prescription
    viagra 100mg price
    cheap viagra

  16. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Good material. Thanks!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    buy viagra low cost
    viagra pills
    which tesco store sells viagra
    generic viagra 100mg

  17. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put. Thanks.
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    treatment for amphetamine viagra combo
    generic viagra 100mg
    novocaine viagra
    cheap viagra

  18. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put. Thank you.
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    viagra levitra cialis which is free
    generic viagra 100mg
    viagra efects for women
    viagra online

  19. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    With thanks! Fantastic information.
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    phentermine xenical meridia viagra
    viagra without a doctor prescription
    viagra latvia
    buy viagra

  20. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You’ve made the point.
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    which is better cialis soft or viagra
    viagra pills
    paypal viagra and cialis sites
    generic viagra 100mg

  21. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Amazing tons of very good data!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    buying generic viagra
    buy viagra
    heart attack viagra
    buy viagra

  22. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks a lot! I enjoy this!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    mccain utube viagra
    viagra for sale uk
    viagra without prescription free
    buy viagra online

  23. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Awesome information. Thanks a lot.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    herb viagra
    buy viagra
    viagra overnight shipping
    buy viagra online

  24. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Factor effectively utilized!!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    viagra and suoper cum
    generic viagra
    order viagra without a prescription
    cheap viagra

  25. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You expressed this effectively.
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    viagra sex video
    cheap viagra
    why my viagra wont work
    generic viagra 100mg

  26. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put. With thanks!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    super generic viagra silagra
    viagra 100mg
    cheap genaric viagra cialis soft
    buy viagra online

  27. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Fantastic write ups. Appreciate it.
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra and muscle gain
    buy viagra
    never take steroids and viagra
    buy viagra online

  28. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Wow plenty of terrific info!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    buy bradn viagra
    viagra for sale uk
    overseas viagra
    buy viagra online

  29. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Useful write ups. Thanks!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    natures viagra
    viagra without a doctors prescription
    viagra without prescription in uk
    viagra for sale uk

  30. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks a lot. Terrific stuff.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    luxury hotel rome uk viagra supplier
    buy viagra online
    edinburgh uk viagra tid cfm moo
    generic viagra

  31. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put, Appreciate it.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    cheap authentic viagra
    generic viagra 100mg
    viagra capsules
    viagra for women

  32. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Truly all kinds of fantastic information!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra paypal
    viagra without a doctors prescription
    can you take viagra everyday
    viagra for women

  33. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You said it adequately!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    buy viagra costa rica
    viagra online
    when should i take viagra
    buy viagra

  34. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Really all kinds of wonderful knowledge!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra without prescription in usa
    buy viagra
    viagra versus cialis
    viagra without a doctors prescription

  35. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thank you. Fantastic information!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    moo moo edinburgh viagra tid cfm
    viagra online
    viagra find computer free sites search
    viagra without a doctor prescription

  36. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Kudos. A lot of stuff!

    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    rush limbaugh viagra
    buy viagra online
    blood pressure medications simular to viagra
    viagra generic

  37. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually explained it fantastically.
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    hard on from viagra
    generic viagra 100mg
    uk viagra prices
    generic viagra online

  38. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You said it nicely..
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    viagra’s other uses
    viagra without a doctors prescription
    viagra ukraine pop music group
    generic viagra 100mg

  39. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You have made your stand quite nicely..
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    what does half a viagra do
    viagra for sale uk
    viagra us
    generic viagra

  40. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You said it perfectly..
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra online uk
    buy viagra online
    generic viagra buy sildenafil citrate
    viagra generic

  41. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Cheers, I like it!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    japanese herbal viagra
    generic viagra
    buying viagra in new york
    viagra without a doctors prescription

  42. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Incredible a lot of superb material!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    blues song on viagra commercial
    viagra generic
    civil suits against phizer viagra
    cheap viagra

  43. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Really a good deal of valuable facts!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    persuasive essay viagra
    buy viagra online
    how to make viagra work better
    cheap viagra

  44. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put. With thanks!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    nouvelles faux viagra
    viagra online
    cheap herbal viagra
    generic viagra 100mg

  45. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You stated this well!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    aching legs viagra
    viagra pills
    piadas de viagra
    viagra generic

  46. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Kudos. I enjoy this.
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    non prescription type viagra
    buy viagra
    generic viagra fast shipping
    buy generic viagra

  47. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Amazing stuff. Appreciate it!
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    viagra real name
    viagra generic
    picture of viagras home office
    viagra for women

  48. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Awesome tips. Appreciate it!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    viagra on sle
    viagra generic
    viagra generic brand
    viagra online

  49. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You said that perfectly.
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra embarrasing stories
    cheap viagra
    viagra online blue
    viagra generic

  50. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Terrific info. Thanks a lot!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    natural viagra nitric oxide
    viagra pills
    receptfritt viagra
    viagra without a doctor prescription

  51. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    With thanks, Wonderful stuff!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    side efects viagra
    viagra without a doctors prescription
    viva viagra commercials
    generic viagra

  52. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks. An abundance of data!

    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra dangerous for young people
    viagra for sale uk
    naturopathic viagra
    generic viagra online

  53. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Amazing stuff. Regards.
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    herbal viagra alternative australia
    viagra pills
    viagra alterna
    viagra generic

  54. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You have made your position extremely effectively.!
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    mixing cialis and viagra
    generic viagra
    buy discreet medical viagra drugs cheating
    viagra 100mg

  55. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You stated that really well!
    https://www.genericviagracubarx.com/
    cialis levitra viagra cost comparisons
    generic viagra 100mg
    buy viagra inte
    viagra pills

  56. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put. Regards!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    mccain viagra birth control
    viagra without a doctors prescription
    shipping viagra to australia
    cheap viagra

  57. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually reported this adequately!
    https://www.viagrawithoutadoctorsmim.com/
    10 generic viagra for 19.95
    buy generic viagra
    viagra spray
    generic viagra

  58. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Many thanks, Lots of info.

    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    viagra funny commercial
    generic viagra 100mg
    northwest pharmacy viagra cheap
    buy viagra online

  59. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Many thanks, Ample material!

    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    price of viagra medicine
    viagra without a doctor prescription
    vioxx viagra altace
    viagra without a doctors prescription

  60. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You said it adequately.!
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    pharmacy viagra 100mg cheapest
    buy generic viagra
    dublin viagra
    viagra without a doctors prescription

  61. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Very well spoken indeed! .
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    erectile dysfunction blood pressure viagra
    viagra pills
    pfizer viagra
    viagra pills

  62. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks a lot. I enjoy this!
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    does viagra work under the tongue
    viagra 100mg
    viagra on sle
    viagra pills

  63. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You said this adequately.
    https://www.viagrawithoutdoctormsn.com/
    zesta womens viagra
    buy viagra online
    natral viagra
    buy viagra

  64. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You’ve made your position pretty nicely.!
    https://www.viagrawithoutdoctorbnt.com/
    calais vs viagra
    viagra pills
    cialis comparison levitra viagra
    viagra online

  65. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Point nicely considered!.
    https://www.viagrawithoutdoctorntx.com/
    female viagra alternate
    viagra 100mg
    buy viagra online using paypal
    viagra pills

  66. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Wow quite a lot of amazing info.
    http://viagrawithoutadoctorsntx.com/
    viagra cialis and relationships harvard study
    buy viagra
    female viagra no prescriction
    cheap viagra

  67. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Terrific facts, Regards.
    http://viagrawithoutadoctorsntx.com/
    causal viagra
    buy generic viagra
    viagra vs cialsis
    buy viagra online

  68. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks. Terrific information.
    http://viagrawithoutadoctormsn.com/
    viagra for kids
    viagra for women
    generic viagra india
    viagra online

  69. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thank you. Quite a lot of content.

    http://viagrawithoutadoctorsntx.com/
    penis on viagra
    generic viagra
    erection viagra
    viagra for women

  70. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Kudos, Quite a lot of material!

    http://viagrawithoutadoctormsn.com/
    viagra effects on a mans penis
    viagra for sale uk
    viagra dose online viagra dose
    viagra online

  71. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually reported this superbly.
    http://viagrapego.com/
    viagra in enema
    buy generic viagra
    viagra experiences from real people
    buy generic viagra

  72. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually said this perfectly!
    http://viagrawithoutadoctormsn.com/
    drug interaction between viagra and l-arginine
    viagra pills
    better erection cialis or viagra
    viagra for women

  73. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put. Many thanks!
    http://viagrawithoutadoctorsntx.com/
    will viagra work on young males
    viagra without a doctors prescription
    viagra vending laws
    generic viagra 100mg

  74. ErnestKep diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Kudos. Numerous facts.

    http://viagrawithoutadoctorsntx.com/
    levitra viagra
    generic viagra 100mg
    ke emails linking to viagra
    viagra generic

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir