Enikonu Her Konu

Yasama, Yürütme ve Yargıda Çoğulculuk ve Çoğunlukçuluk Uygulamaları

Demokrasi, Abraham Lincoln’ün tabiri ile “halkın, halk tarafından halk için yönetilmesi”dir[1] ve bu yönetimin de, “iktidar”ı tecezzi şekli esas alınan  Montesquieu’den beri -asla diktatoryaya dönüşmesin diye- yasama, yürütme ve yargı şeklinde üçe ayrılması bir genel kabul halini almıştır.

Demokrasiyi oluşturan bu erklerde meşruiyetin kaynağı halkın temsili önemlidir ki buna demokratik meşruiyet denir; erkin demokratik meşruiyetini, oluşumunun ne kadarının halk tarafından ve doğrudan yapıldığı belirler. Demokratik meşruiyet için demokrasinin erklerinden her birine, halkın, mümkün olduğu kadar doğrudan seçimlerle temsilci/üye belirlemesi gerekir. Demokratik meşruiyet adına temsil mekanizması kurulurken hangi erkte nasıl bir sistem uygulanacağı problemi ortaya çıkar. Demokratik meşruiyet adına temsilde, temelde iki demokratik model vardır: (1) Adına çoğulculuk (pluralizm) dediğimiz, herhangi bir konu veya oluşumda çeşitliliğin ve buna bağlı olarak birçok görüşün/unsurun tesir ve temsilini esas alan temsil mekanizması ve (2) adına çoğunlukçuluk (majoriteryanizm) dediğimiz, sadece çoğunluktaki görüşün oluşumda var olması diğerlerin temsil edilmemesini esas alan temsil mekanizmasıdır. Günümüzde temsil mekanizmalarında tercih edilen yönteme göre demokrasiler “çoğunlukçu demokrasi” veya “çoğulcu demokrasi” şeklinde adlandırılmaktadır. Halbuki gerçek bir demokraside çoğunlukçuluk veya çoğulculuk, bir bütün olarak demokrasinin/demokratik yapının değil, demokratik erklerin vasıfları ve sıfatları olabilir. Çoğulculuk ve çoğunlukçuluk prensiplerinden her biri, demokrasinin üç erkinin demokratik meşruiyet doğrultusunda oluşumunda, yani halkın demokratik erklerde temsilinde ayrı ayrı uygulanması gereken temsil mekanizmalarıdır. İşte tam bu noktada soru hangi erkte hangi temsil mekanizmasının uygulanacağı/uygulanması gerekliliğidir. Bu soruya demokrasinin doğası ile uyumlu ve sağlıklı bir cevabı tespit edebilmek ve ortaya koyabilmek için, her bir erkin demokratik düzen içindeki var oluş amacını, tarifini bilmek gerekmektedir.

Gerekçelerini hemen peşinden açıklamak şartı ile, sonda söyleyeceğim hükmü başta söylemek isterim: Demokrasinin üç erkinden yasama ve yargı erklerinin oluşumunda çoğulculuk; yürütme erkinin oluşumunda ise çoğunlukçuluk prensipleri birer temsil mekanizması olarak uygulanmalıdır.

Gerekçelerine gelince…

Yasama, “Genel, soyut, objektif ve sürekli nitelikte kurallar koyma” [2] anlamında yasa yapma, yasa koyma, yasa değiştirme, yasa kaldırma ve denetleme yapma görevi bulunan demokratik erktir. Bunun için de beraber bir arada yaşama iradesi göstererek bir arada yaşayan ve kavramının doğası gereği heterojen insan topluluğundan oluşan toplumun tümü üzerinde geçerli olacak yasaların, toplumun en geniş ve  alabildiğine çeşitli heterojen bileşenlerinin katılımı ve temsili ile hazırlanması gerekir. Bu çeşitliliğin yasama erkinin doğası gereği oluşumuna yansıması gereği, aynı zamanda bir temsil mekanizması olarak çoğulculuğu elzem ve kaçınılmaz kılar. Çünkü erkin oluşumunda gerekli ve şart olan  çeşitlilik ancak çoğulcu bir temsil mekanizmasının uygulanması ile mümkündür. Çoğulculuk yerine çoğunlukçu bir temsil mekanizmasını yasama organının oluşumunda uyguladığımızda ise, yasama erkinin var oluş amacı ve işlevlerinin aksine, çeşitliliğin sağlanamadığı ve dolayısı ile amacın ve demokratik meşruiyetin sakatlandığı bir yasama erki ortaya çıkar. Toplumun heterojen bileşenleri yasama erkinde gereği gibi temsil edilemedikleri için kendilerini dolaylı ya da doğrudan ilgilendiren yasama faaliyetlerine, temsil ve müzakere süreçlerine katılamayacaklardır. Böylesi bir yasama erkinin, erkin demokratik amacına ters düştüğü gerçeği bir tarafa, gereken temsil mekanizması ile oluşmadığı için demokratik meşruiyetine de halel gelmiş olacağı açıktır.

Yargı, yasama organı tarafından yapılan yasalara göre, tarafsız ve bağımsız mahkemelerce “bir olay veya olgunun doğuşuna etken olan sebeplerin de göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi sonucu verilen karar”ı[3] ortaya koyma ve yasama ve yürütme erklerinin hukuki denetimini yapma yetkisi olan erktir. Bu yönüyle bazen insanlar hakkında geri dönüşü ve telafisi olmayan hayati kararlar verme yetkisi de olan bir erktir. Tek sesli, tek görüşlü olması durumunda verilen kararın sıhhati tartışmalıdır. Bunun içindir ki pek çok hukuk sisteminde idam cezaları en az üç kişilik bir mahkeme heyetinin oybirliği ile verilir. Hukuki kararı alan hakimler heyetinin -heyet içinde sayısal ağırlığı teşkil etmesine müsaade edilmeksizin- farklı kaynaklardan ve dünya görüşlerinden gelen üyelerden oluşması, verilen kararın isabet yüzdesini ve sıhhatini arttırır.

Birbirine benzemez hakimlerin verdiği kararın sıhhati, çoğunlukçuluk yöntemi ile seçilmiş, birbirine benzeyen, üstelik bayağı benzeyen hakimler heyetinin verdiği kararın sıhhatinden çok daha fazladır. Mantık basit: sayısal ağırlığı ve üstünlüğü kimsenin veya hiçbir fikri grubun tek başına sağlayamadığı çok sesli bir yapıda, salt çoğunluk şartına uyularak verilmiş bir karar mı daha sağlıklı olur, yoksa bütün üyelerin veya üyelerin çoğunun birbirine benzediği, sayısal ağırlık veya üstünlüğü bir zümrenin tek başına sağladığı tek sesli bir yapıda verilmiş bir karar mı?

Hiç şüphesiz, sayısal ağırlığı ve üstünlüğü kimsenin veya hiçbir fikri grubun tek başına sağlayamadığı çok sesli bir yapıda, salt çoğunluk şartına uyularak verilecek bir kararda hakimler heyetinin karar öncesi hukuki müzakereler sürecinde birbirlerini ikna etmek için kullanacakları argüman ve jargon salt -evrensel anlamda- hukuki olacaktır. Bu da kararın sıhhatini arttıran bir etkendir. Buna mukabil bütün üyelerin veya üyelerin çoğunun birbirine benzediği, bir grubun ya da zümrenin tek başına salt çoğunluğu sağlayabilecek sayısal ağırlık veya üstünlüğe sahip olduğu tek sesli bir hakimler heyetinin karar öncesi hukuki müzakere süreçlerinde argüman ve jargonların salt hukuki olması beklenemez; daha ziyade ideoloji, nepotizm, siyaset vb. hukuk dışı nosyonların etkili olması beklenebilir. Bütün bu sebeplerle yargı erkinin oluşumunda uygulanması gereken temsil mekanizması çoğunlukçuluk değil, çoğulculuktur.

Yürütme erki, yasama erkinin belirlediği yasalar çerçevesinde ve yargı erkinin hukuki denetimi altında, demokratik sistem içinde başta hükümet olmak üzere, “merkezî yönetim ve yerinden yönetim kuruluşlarının hepsi”[4] ile oluşan ve uygulama yapan, icra ile yetkili erktir. İcra ve uygulama ise en ideal anlamı ile tekil irade ile yapılabilecek işlerdir. İradenin bölündüğü ve çeşitlendiği durumlarda, yani idarenin çoğul bir kimlik kazandığı durumlarda icra ve uygulama işlerini yerine getirmek güçleşecektir; zira iradenin çoğul bir yapıya bürünüp çeşitlenmesi, bir komplikasyon olarak yürütme erkinde, yani idarede şizofreniye (idari şizofreni), ya da en hafif tabirle idareyi oluşturan farklı iradeler arası bir idari iç çatışmaya yol açması kuvvetle muhtemeldir.  Bu da yürütme erkinin oluşumunda temsil mekanizmalarından çoğunlukçuluğun uygulanması gerekliliğini ortaya koyar. Yürütme erkinde icra ve idare için daha işler ve ideal olan tekil irade ancak yürütme erkinin oluşumunda çoğunlukçu bir temsil mekanizmasının uygulanması ile sağlanabilir. Yürütme erkinin oluşumunda çoğulcu temsil mekanizması uygulamaya kalkarsanız, çok başlılıktan ötürü -ideal anlamda- “idare” edemez, bir karar alıp uygulayamazsınız.


[1] “[…] government of the people, by the people, for the people […]” Amerika Birleşik Devletleri’nin 16. Başkanı Abrahamn Lincoln’ün 19 Kasım 1863 tarihli  “Gettysburg Address” (Gettysburg Hitabesi) isimli konuşmasından. (http://en.wikipedia.org/wiki/Gettysburg_Address)

[2] Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük, “Yasama” maddesinin ikinci anlamı. (http://www.tdk.gov.tr/TR/Genel/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF4376734BED947CDE&Kelime=yasama)

[3] Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük, “Yargı” maddesinin ikinci anlamı.(http://www.tdk.gov.tr/TR/Genel/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF4376734BED947CDE&Kelime=yarg%c4%b1)

[4] Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük, “Yürütme” maddesinin üçüncü anlamı.(http://www.tdk.gov.tr/TR/Genel/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF4376734BED947CDE&Kelime=y%c3%bcr%c3%bctme)

Enikonu Her Konu için 0 cevap

  1. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    With thanks. Ample facts.

    https://www.dunamisproductions.com/
    prescription price comparison
    top rated canadian pharmacies online
    canada pharmacies online prescriptions
    trust pharmacy canada

  2. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Good postings. Many thanks!
    https://www.interlandchemie.com/
    canadian pharmacy no prescription
    canada pharmacy online
    canadapharmacyonline com
    aarp approved canadian online pharmacies

  3. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually suggested this very well.
    https://www.dunamisproductions.com/
    highest rated canadian pharmacies
    canada online pharmacies
    legitimate canadian mail order pharmacies
    canadian pharmacies

  4. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You mentioned it superbly.
    https://www.waltcoexpress.com/
    buying drugs canada
    canadian online pharmacy
    canada drug
    trust pharmacy canada

  5. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thank you. Ample content.

    https://www.waltcoexpress.com/
    online discount pharmacy
    top rated canadian pharmacies online
    canadian online pharmacy
    northwest pharmacy

  6. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You mentioned this perfectly.
    https://www.interlandchemie.com/
    prescription cost comparison
    canadian drugs
    mexican pharmacies shipping to usa
    canadian viagra

  7. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You have made your position pretty effectively.!
    https://www.interlandchemie.com/
    pharmacy without dr prescriptions
    online pharmacies canada
    best canadian mail order pharmacies
    trust pharmacy canada

  8. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put, Thank you.
    https://www.waltcoexpress.com/
    medical information online
    canadian viagra
    buy prescription drugs from canada
    canada online pharmacies

  9. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually reported that really well!
    https://www.visitwaushara.com/
    canada online pharmacy
    aarp approved canadian online pharmacies
    board of pharmacy
    canada pharmaceutical online ordering

  10. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Useful stuff. Kudos.
    https://www.lunarciel.com/
    prescription cost
    canadian cialis
    prescription pricing
    canada drugs

  11. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually mentioned it very well.
    https://www.waltcoexpress.com/
    discount prescription drugs online
    online pharmacies canada
    us pharmacy no prior prescription
    canadian cialis

  12. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks a lot. I enjoy this.
    https://www.dunamisproductions.com/
    canada online pharmacy
    canada pharmaceuticals online
    canadian cialis
    mexican pharmacies shipping to usa

  13. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Wonderful info. Kudos!
    https://www.visitwaushara.com/
    online pharmacy no prescription
    canadian pharmaceuticals online
    canadian rx
    canada pharmacy

  14. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks, Plenty of facts!

    https://www.visitwaushara.com/
    reputable canadian mail order pharmacies
    canadianpharmacy
    online pharmacy canada
    canadian pharmacies-24h

  15. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks. Very good stuff!
    https://www.waltcoexpress.com/
    us pharmacy no prior prescription
    canadian cialis
    prescription drugs canada
    canadian cialis

  16. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thank you! I value it!
    https://www.interlandchemie.com/
    prescription drug cost
    canadian pharmaceuticals online
    cheap canadian drugs
    online pharmacies canada

  17. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put, Kudos.
    https://www.visitwaushara.com/
    prescription drugs prices
    canadian online pharmacies
    online pharmacies
    canadian pharmacies online

  18. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Many thanks, Excellent information!
    https://www.interlandchemie.com/
    drugs online
    canadian pharmacies without an rx
    pharmacy prices compare
    global pharmacy canada

  19. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Wow lots of useful knowledge!
    https://www.visitwaushara.com/
    mexican pharmacy online medications
    canadian drugs
    canadian drugs without prescription
    canadian pharmacy

  20. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put, Cheers!
    https://www.waltcoexpress.com/
    discount prescription drug
    canada online pharmacies
    canadian drugstore reviews
    canada pharmaceutical online ordering

  21. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Amazing information. Thanks a lot.
    https://www.dunamisproductions.com/
    walgreens pharmacy
    canadian drugs
    compare prescription prices
    canada drugs

  22. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    This is nicely expressed. !
    https://www.dunamisproductions.com/
    mexican online pharmacies
    canada drugs
    canadian pharmacy reviews
    top rated canadian pharmacies online

  23. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Wow plenty of valuable tips.
    https://www.dunamisproductions.com/
    drugs without prescription
    trust pharmacy canada
    buying prescription drugs canada
    canada online pharmacies

  24. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks, I appreciate it!
    https://www.waltcoexpress.com/
    costco pharmacy pricing
    canadian pharcharmy
    buying prescription drugs canada
    trust pharmacy canada

  25. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Whoa loads of helpful info!
    https://www.interlandchemie.com/
    discount pharmacy
    aarp approved canadian online pharmacies
    online pharmacy no prescription needed
    london drugs canada

  26. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Beneficial material. With thanks.
    https://www.visitwaushara.com/
    drugs without prescription
    canada pharmaceuticals online
    pharmacy price compare
    canadian pharmacies without an rx

  27. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually mentioned that fantastically.
    https://www.dunamisproductions.com/
    canada pharmacy online reviews
    canadian viagra
    best online canadian pharcharmy
    online pharmacies canada

  28. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Cheers! Excellent information.
    https://www.dunamisproductions.com/
    discount drugs online pharmacy
    canadian pharmacies-24h
    pharmacy near me
    canadian cialis

  29. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    With thanks. Excellent information!
    https://www.visitwaushara.com/
    best canadian mail order pharmacies
    canada online pharmacies
    canada pharmacy online orders
    online pharmacies canada

  30. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Many thanks! I enjoy it!
    https://www.lunarciel.com/
    compare prescription prices
    canada pharmacy online
    canadian pharmacy no prescription needed
    canadian pharcharmy

  31. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Regards! I like this.
    https://www.interlandchemie.com/
    online pharmacy no prescription
    online pharmacies of canada
    prescription drug price comparison
    canada drugs

  32. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Whoa tons of wonderful knowledge!
    https://www.dunamisproductions.com/
    canada drug prices
    canadian pharmacies online
    pharmacy online mexico
    canadian pharmacy online

  33. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Truly quite a lot of good data.
    https://www.interlandchemie.com/
    prescription drug price comparison
    canadian pharmacies
    canada pharmacies online prescriptions
    canada pharmacy online

  34. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You explained that wonderfully.
    https://www.waltcoexpress.com/
    canada pharmacy online no script
    aarp approved canadian online pharmacies
    prescription drugs canada
    canadian pharmacies that ship to us

  35. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks. Loads of material!

    https://www.lunarciel.com/
    pharmacy cost comparison
    canadian pharmacies
    best non prescription online pharmacies
    online pharmacies of canada

  36. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Really tons of fantastic data!
    https://www.waltcoexpress.com/
    canada online pharmacies
    canada pharmacy
    legitimate canadian mail order pharmacies
    canadian pharmacies that ship to us

  37. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Useful facts. Thank you.
    https://www.lunarciel.com/
    no prior prescription required pharmacy
    canadian viagra
    discount drugs online pharmacy
    canadian viagra

  38. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Kudos. Great information!
    https://www.interlandchemie.com/
    canada pharmacies
    canada pharmacy online
    best online canadian pharcharmy
    global pharmacy canada

  39. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually revealed this perfectly!
    https://www.lunarciel.com/
    northwest pharmacy canada
    canadian pharmacies-24h
    canadapharmacy com
    canada drugs online

  40. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually mentioned it perfectly.
    https://www.waltcoexpress.com/
    mail order pharmacy
    canada pharmaceutical online ordering
    rx price comparison
    north west pharmacy canada

  41. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Position nicely utilized..
    https://www.waltcoexpress.com/
    canadianpharmacy
    canadian pharmacies online
    no prescription pharmacies
    canada drugs online

  42. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Kudos. I value it.
    https://www.dunamisproductions.com/
    canadian pharmacy king
    canadian pharmacy online
    online pharmacy without prescription
    canada online pharmacies

  43. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually said this very well.
    https://www.interlandchemie.com/
    canadian pharmacy
    canadian pharmacy online
    online canadian pharmacy
    northwestpharmacy

  44. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Many thanks, Lots of info!

    https://www.visitwaushara.com/
    get prescription online
    canada online pharmacies
    buy prescription drugs from canada
    canadian pharmacy

  45. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Terrific postings. Thank you!
    https://www.waltcoexpress.com/
    canadian pharmacy meds
    canadian viagra
    safeway pharmacy
    global pharmacy canada

  46. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Well voiced genuinely. !
    https://www.interlandchemie.com/
    canadadrugs.com pharmacy
    canadian pharmacies that ship to us
    mexican pharmacy online
    mexican pharmacies shipping to usa

  47. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put. Thanks a lot.
    https://www.interlandchemie.com/
    king pharmacy
    online pharmacies of canada
    canadian pharmacy 365
    canadian pharcharmy

  48. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually revealed it superbly.
    https://www.lunarciel.com/
    canada meds
    canada pharmaceuticals online
    top rated canadian pharmacies online
    canadian viagra

  49. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You have made your point!
    https://www.visitwaushara.com/
    prescription drug cost
    online pharmacies of canada
    canadianpharmacy
    canadian pharcharmy

  50. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put, Thank you.
    https://www.lunarciel.com/
    board of pharmacy
    canada pharmaceuticals online
    canada drug pharmacy
    online pharmacies canada

  51. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thank you! I value this.
    https://www.waltcoexpress.com/
    mexican pharmacy online
    northwestpharmacy
    buy prescription drugs online
    canada pharmaceuticals online

  52. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Regards, Plenty of stuff.

    https://www.visitwaushara.com/
    buy online prescription drugs
    canadianpharmacy
    trust pharmacy canada
    top rated canadian pharmacies online

  53. JimmieTrink diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    With thanks, Plenty of posts.

    https://www.waltcoexpress.com/
    no prescription pharmacies
    london drugs canada
    canadian pharmacy no prescription needed
    northwest pharmacy

  54. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Superb information. Cheers!
    http://canadianpharmacysilo.com/
    prescription drugs online without
    canada online pharmacies
    canadian drugstore reviews
    canadian pharmacies online

  55. ScottCem diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks a lot. I value this!
    http://canadianpharmacysilo.com/
    best canadian prescription prices
    canadian pharmacies that ship to us
    board of pharmacy
    canada pharmaceuticals online

  56. PatrickRaw diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thank you, Quite a lot of material!

    http://www.canadianpharmacymsn.com/
    price prescription drugs
    canadian drugs
    canadian pharmacy king
    canada drugs

  57. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Amazing information. Appreciate it.
    http://talahicc.com/
    canadian pharmacies shipping to usa
    online pharmacies of canada
    online drugs
    canada pharmaceutical online ordering

  58. ScottCem diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You revealed this perfectly.
    http://canadianpharmacymim.com/
    internet pharmacy
    canadian pharmacy
    pharmacy prices
    canadian viagra

  59. PatrickRaw diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Fantastic content. Appreciate it!
    http://canadianonlinepharmacynnm.com/
    canadian online pharmacy
    canadian online pharmacy
    best non prescription online pharmacies
    trust pharmacy canada

  60. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You expressed this effectively!
    http://canadianpharmaciescubarx.com/
    canadian family pharmacy
    canadian pharmacies without an rx
    canadian pharmacies that ship to us
    canada drugs

  61. ScottCem diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Whoa tons of very good material.
    http://www.canadianpharmacymsn.com/
    canada pharmacies online
    canadian pharmacies-24h
    canada pharmacy online orders
    north west pharmacy canada

  62. PatrickRaw diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You said it adequately..
    http://canadianpharmacymim.com/
    safe canadian online pharmacies
    canadianpharmacy
    canada pharmacies prescription drugs
    canada drugs

  63. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Terrific stuff, Kudos.
    http://canadianpharmacymim.com/
    pharmacy prices
    canadian pharmacies-24h
    no prior prescription required pharmacy
    canada pharmaceutical online ordering

  64. ScottCem diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Regards! Lots of posts.

    http://canadianpharmaciescubarx.com/
    best online canadian pharcharmy
    global pharmacy canada
    mexican pharmacies online
    canada drugs online

  65. PatrickRaw diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually stated that superbly.
    http://canadianpharmacymim.com/
    prescription price comparison
    canada drugs
    canadian drugstore online
    canadian online pharmacies

  66. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Wow loads of superb material!
    http://canadianpharmaciesnnm.com/
    buy drugs online
    global pharmacy canada
    best online pharmacy stores
    canada drugs online

  67. ScottCem diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Seriously lots of amazing advice!
    http://canadianpharmacysilo.com/
    canadian drug stores online
    northwest pharmacy
    overseas pharmacies
    canada online pharmacies

  68. PatrickRaw diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put, Appreciate it.
    http://www.canadianpharmacymsn.com/
    cialis canadian pharmacy
    canadian pharmaceuticals online
    drug price
    northwest pharmacy

  69. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Cheers! A lot of material!

    http://canadianpharmacysilo.com/
    canada drug prices
    canada pharmaceutical online ordering
    pharmacy price compare
    canadian pharmacy

  70. ScottCem diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Reliable content. Kudos.
    http://canadianpharmaciesnnm.com/
    compare rx prices
    aarp approved canadian online pharmacies
    canadian pharcharmy online
    canadian pharmacies without an rx

  71. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Wonderful stuff. Appreciate it!
    http://canadianonlinepharmacynnm.com/
    best canadian pharmacies
    canada pharmaceutical online ordering
    drug price
    canadian cialis

  72. PatrickRaw diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thanks! An abundance of tips!

    http://canadianpharmacymim.com/
    canada pharmacies online prescriptions
    top rated canadian pharmacies online
    canada drug pharmacy
    canadian pharmacy

  73. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You said it perfectly.!
    https://nicktambone.com/
    top rated canadian pharmacies online
    canadian pharmacies online
    pharmacy near me
    northwest pharmacy

  74. PatrickRaw diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually mentioned it fantastically!
    http://canadianpharmaciescubarx.com/
    best price prescription drugs
    canada pharmacy online
    buy cialis
    canadian pharmacies-24h

  75. ScottCem diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Whoa lots of fantastic facts.
    https://nicktambone.com/
    canadian drugstore online
    aarp approved canadian online pharmacies
    mail order pharmacies
    canadian pharmacies that ship to us

  76. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually stated this really well!
    http://canadianpharmacymim.com/
    reputable canadian mail order pharmacies
    global pharmacy canada
    prescription drug assistance
    canadian pharmaceuticals online

  77. PatrickRaw diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Wow a lot of wonderful material.
    http://talahicc.com/
    safe canadian online pharmacies
    canada drugs
    pharmacy canada
    canadian cialis

  78. ScottCem diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Valuable write ups. Regards.
    http://canadianonlinepharmacynnm.com/
    best online canadian pharcharmy
    canada online pharmacies
    canadian pharmacy no prescription needed
    canada pharmacy

  79. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Valuable advice. Regards!
    http://www.canadianpharmacymsn.com/
    online pharmacy
    online pharmacies of canada
    online prescription drugs
    canada pharmacy

  80. PatrickRaw diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You expressed that exceptionally well.
    http://canadianpharmacysilo.com/
    ed meds online
    northwest pharmacy
    canadian drug store
    mexican pharmacies shipping to usa

  81. ScottCem diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Thank you. Plenty of write ups!

    https://nicktambone.com/
    pharmacy near me
    canada pharmacy online
    buying drugs canada
    canadianpharmacy

  82. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Regards. Numerous write ups!

    http://www.canadianpharmacymsn.com/
    canadian pharmacies online prescriptions
    canadian pharmacy online
    overseas pharmacy forum
    canadian pharmacies that ship to us

  83. PatrickRaw diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Effectively spoken genuinely. !
    https://nicktambone.com/
    best canadian mail order pharmacies
    canada drug
    pharmacy price comparison
    canada drugs

  84. ScottCem diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You said that really well.
    http://canadianpharmacysilo.com/
    medication costs
    canadianpharmacy
    drugs from canada
    northwestpharmacy

  85. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    You actually expressed it well.
    http://canadianpharmaciesnnm.com/
    canada pharmacies online
    canada pharmacy
    canadian viagra
    northwest pharmacy

  86. PatrickRaw diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Many thanks, Awesome stuff!
    http://canadianpharmacymim.com/
    meds online
    canadian pharcharmy
    online pharmacy
    canada pharmacy

  87. ScottCem diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Well spoken truly. .
    https://nicktambone.com/
    canada online pharmacy
    canadian viagra
    canadapharmacy com
    canadian viagra

  88. Peterren diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Very good postings. Thank you.
    http://canadianpharmaciesnnm.com/
    international pharmacies that ship to the usa
    canadian pharmacies-24h
    canadian pharmacy uk delivery
    canada pharmaceuticals online

  89. PatrickRaw diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Nicely put, With thanks.
    http://canadianpharmaciescubarx.com/
    northwest pharmacy
    london drugs canada
    canadian prescription drugs
    canada pharmacy online

  90. ScottCem diyorki:
    Yorumunuz denetim için bekliyor.

    Fantastic facts, Kudos.
    http://canadianpharmaciesnnm.com/
    legitimate canadian mail order pharmacies
    canadian pharmacy
    canadian viagra
    canadian viagra

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir